اخبار

توضیح روابط عمومی فرمانداری دهگلان در خصوص تغییر اسم شهرستان دهگلان به شهرستان لیلاخ

توضیح روابط عمومی فرمانداری دهگلان در خصوص تغییر اسم شهرستان دهگلان به شهرستان لیلاخ

عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری و عوارض جغرافیایی، در حکم شناسنامه کشور ، ملت و بخش مهمی از فرهنگ تاریخ و ارزش‌های معنوی جمهوری اسلامی ایران هستند.  این نام‌ها در کنار ارزش ذاتی خود دارای ارزش تاریخی و هویت بخشی بوده و می‌توانند در آشکار ساختن بسیاری از حقایق تاریخی که با گذشت زمان جز نام، اثری از آن‌ها به جا نمانده، یاری‌رسان باشند؛ از این رو می‌توان آن‌ها را میراث زنده یک سرزمین نامید که طی سال‌ها، سده‌ها و حتی هزاران سال حفظ شده و تداوم یافته‌اند.  
ییلاق یا همان لیلاخ امروزی دارای پیشینه تاریخی چند صد ساله می باشد یعنی نامگذاری آن قدمتی هفتصد ساله دارد در حدود هفتصد سال پیش در آن زمان شهرستانهای قروه ودهگلان امروزی جزء منطقه ( علی شکر ) یا همان اسفند آباد بود بعد از یورش سپاهیان مغول واشغال منطقه توسط لشکر چنگیزخان دیری نپاید که یکی از حاکم های مقتدر وقت به نام ( کلول بگ اردلان ) دامنه ای تصرفات خود را از سقز به سوی گروس ( بیجار ) واز آنجا به سوی همدان گسترش داد ومنطقه اسفندآباد وقت را به تصرفات خود افزود. حاکم مذکور پس از تثبیت موقعیت خود وآشنای با جغرافیای وسیع منطقه برای تسهیل در انجام امورات حکومتی وسایر موارد تصمیم به تفکیک منطقه به نامهای اسفندآباد قبلی و لیلاخ جدید براین اساس با ترسیم نقشه جدید وتقسیم بندی حدود جغرافیای لیلاخ رامشخص کردند که حدود مشخصه از این قرار بود :
1. از غرب به سنندج یعنی تا گردنه صلوات آباد
2. از شرق به قروه تا حد روستای کانی گنجی
3. از شمال به حسین آباد دیواندره وگروس بیجار یعنی تا دامنه کوه شیدا
4. از جنوب به سنقر کلیای وموچش کامیاران ( سنقر تا دامنه کوه پنجه ومرز کلیای ) و( موچش تا حدود مشخصه ای آن.
دشت لیلاخ یا به زبان کردی ( بان لیلاخ ) یکی از حاصلخیز ترین دشتها ومحل رویش گل وگیاهان خود رو با بارندگی نسبتاً مناسب خوبی بود ، این ویژگیهای باعث شد تا نظر عشایر ودامدارهای دیگر مناطق همجوار کرد نشین را که ییلاق وقشلا ق می کردند به خود جلب کند در نتیجه این شرایط مساعد برای دامداری باعث ماندگاری دیگر طوایف کرد زبان از جمله می توان دو طایفه ای گرگه ای  وشیخ اسیماعیلی را نامبرد. بافت جمعیتی شهرستان متشکل از طایفه های مختلف کرد زبان می باشد ، که به این منطقه کوچ کرده اند وماندگار شده اند ، بنابراین زبان منطقه یا همان ( زاراوه بان لیلاخ ) ترکیبی از گویش های مختلف می باشد که بسیار اصیل وشیرین ومتنوع می باشد که کمتر دستخوش تغییر شده است این گویش باتوجه به نزدیکی به شهر سنندج بیشتر نزدیک به گویش اردلانی سنندج می باشد که مردم به آن تکلم می کنند .
اکنون با ذکر چند مورد آثار تاریخی که در پشت کلمه یا واژه لیلاخ نهادینه شده است می پردازیم ،تا این مطلب روشنتر شود که منطقه لیلاخ دارای جغرافیای منحصر به فرد می باشد که حدود آن کاملاً مشخص ومعین است ،فلذا تغییر نام دهگلان به لیلاخ خواسته تمام مردم این شهرستان از خواص وعام می باشد باذکر چندبند که در ذیل به آن اشاره می شود :
1. وجه تسمیه ای دهگلان می تواند به معنی روستای گلها باشد زیرا در زبان کردی ( ده ) به معنای روستا و( گول ) به معنای همان گل می باشد ، که در اصطلاح کردی ( دیولان ) خوانده می شود در قدیم الایام دهگلان فعلی در مسیر عبور کاروانها قرار گرفته بود این منطقه دارای چشمه ها رودخانه ها و رویش گلهای خود رو بود در نتیجه این ویژگیها توجه کاروانیان را به خود جلب کرده بود چون محل مناسبی برای اوتراق آنان بود به همین منظور آن را دهگلان نامیدند .
2. روستای کهن سیس وجود برخی آثار نظیر خمره هایی شبیه خمر های دفن مردگان نماینگر قدمت بالای تاریخی این روستا می باشد که مدتی پایتخت سیس ها بوده است.
3. روستای توبره ریز این روستا در مجوار علی آباد مشیر واقع شده است ، نام این روستابرگرفته از نام حاکمی است ، که در این روستا حاکم بوده و با آشوریان جنگیده است .
4. گوه شیدا نازدار اولاًبنای مشرف برگوه با آجر های قرمز به ابعاد5* 22*22 سانت با قوس های سلجوقی وایلخانی ساخته شده است ،این مقبره متعلق به سبحان وردی خان جد امان اله خان بزرگ والی کردستان است که در زمان معاصر نادر شاه افشار در این بنا دفن شده است ، دومًاشیدا یکی از نمادهای مقدس در زمان آشوریان بوده ( ش + دا ) مساوی است با شیدا ( ش )به معنای نور  وپسوند ( دا) به معنای مقدس است ، پس شیدا یعنی نوری مقدس نقل است که در زمان آشور زرتشت او پیروان خود را توصیه می کرد برای طلب نیاز های خود رو به شیدا قرار بگیرند وطلب نیاز کنند محل تجمع آنان همین روستای فعلی نیاز می باشد که در جوار کوه شیدا واقع شده است.
5. روستای چمغلو ، چم در زبان کردی به معنای رودخانه می باشد این رودخانه مسیر عبور وتجمع مغول ها بوده است ، که چمغلو نام گرفته است وبسیاری موارد دیگر که نیازی به توضیح آنها نمی باشد.
بنابراین با ذکر چند مورد از آثار کهن و تاریخی منطقه مشخص میشود که آثار تاریخی ملی آئینی ، سیاسی ،فرهنگی وادبی منطقه با اسم لیلاخ گره خورده است نه دهگلان پس این تغییر نام جزء لاینفک خواسته های فرهیختگان ، فرهنگیان ، نخبگان وافراد صاحب نظر دراین مورد می باشد که سالهای متمادی پیگیر این قضیه هستند . در خصوص این مورد که شهرستان لیلاخ شامل شهرستان های دیواندره و بیجار می شود لازم است اشاره گردد که استان ها و شهرستان های مانند استان مرکزی و فارس و قاعدتا رشته کوه های البرز چنین تشابهاتی دارند که هیچ گونه اعتراضی در این خصوص اعلام نگردیده است.  بنابراین این تغییر نام نه تنها مشکلی را ایجاد نمی کند بلکه باعث رونق وجه تاریخی فرهنگی ، علمی وادبی منطقه می شود.
گفتنی است پیشنهاد تغییر نام شهرستان دهگلان هنوز تایید نشده است و در حال بررسی است که امکان تایید یا رد آن وجود دارد.

بازدید [ 489 ]
برچسب ها

مطالب مرتبط